ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 29 ਅਗਸਤ: ਦਿੱਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਡੀ.ਯੂ.) ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ (NEP 2020) ਤਹਿਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਚਾਰ ਸਾਲਾ ਅੰਡਰਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (FYUP) ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬੈਚ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਅੱਗੇ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੀ ਅਸਮੰਜਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੁੱਲ ਸਮਾਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਹੀ ਰਹੇਗਾ। ਪਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਪੋਸਟਗ੍ਰੈਜੂਏਟ (PG) ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਦਾਖ਼ਲਾ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਬਦਲਾਅ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਦੋ ਸਾਲਾ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਕੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਪੰਜ ਦੀ ਬਜਾਏ ਛੇ ਸਾਲ ਤੱਕ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਡੀ.ਯੂ. ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਲਈ 5,857 ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਸ ਲਈ 12,111 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸੀਟਾਂ ਨਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦਾਖ਼ਲਾ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਨਰਜ਼ (Honours) ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇਣ ਕਾਰਨ ਸਾਧਾਰਨ ਬੀ.ਏ. ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋਰ ਵੀ ਪੱਛੜ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਲੇਬਸ, ਮੁਲਾਂਕਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਆਈਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂ ਦੂਜੀਆਂ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦਾ ਰੁੱਖ ਕਰ ਲਿਆ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਕੁਝ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚਾਰ ਸਾਲਾ ਕੋਰਸ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਿਸਰਚ (ਖੋਜ) ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੋਜ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਡੀ.ਯੂ. ਨੇ 7.5 CGPA ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ FYUP ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਿੱਧਾ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕਰਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵੀ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਵਿਵਸਥਾ ਫਿਲਹਾਲ ਸਿਰਫ਼ 2026-27 ਦੇ ਸੈਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਛੋਟ ਵਜੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਮਾਸਟਰਜ਼ ਡਿਗਰੀ ਦੇ ਸਿੱਧੀ ਪੀ.ਐਚ.ਡੀ. ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਕਾਦਮਿਕ ਨੌਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨੈੱਟ (NET) ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਯੋਗਤਾ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
