ਰਾਮ ਮਾਧਵ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ‘ਦਿਮਾਗੀ ਨਕਸਲ’ ਵਾਲੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹਿਸ ਜ਼ੋਰਾਂ ‘ਤੇ ਹੈ। ਮਾਧਵ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪੀ.ਐੱਮ. ਦੀ ਇਸ ਟਿੱਪਣੀ ਨੇ ਸੰਭਵ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਅਸਹਿਮਤੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਗਲਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ‘ਦਿਮਾਗੀ ਨਕਸਲ’ ਅਖਵਾਉਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਵੈਮਸੇਵਕ ਸੰਘ (ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ.) ਦੇ ਵਿਚਾਰਕ ਰਾਮ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਫੇਰਬਦਲ ਦੌਰਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੀਤ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਅਤੇ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਹਾਸ਼ੀਏ ‘ਤੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
ਮਾਧਵ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਬਦਹਾਲੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੇਤਾ ਵਾਲੀ ਸਾਖ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮਾਧਵ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਪੀ.ਐੱਮ. ਮੋਦੀ ਦੇ 15 ਅਗਸਤ ਦੇ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਾਲੇ ਭਾਸ਼ਣ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ‘ਦਿਮਾਗੀ ਨਕਸਲ’ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਜੈੱਨ-ਜ਼ੀ (Gen-Z) ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਮੀਮਜ਼ ਅਤੇ ਰੀਲਾਂ ਦਾ ਹੜ੍ਹ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਈ ਵਿਰੋਧੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਹੱਥੋਂ-ਹੱਥ ਲਿਆ।
ਦਰਅਸਲ, ‘ਦਿਮਾਗੀ ਨਕਸਲ’ ਸ਼ਬਦ ‘ਅਰਬਨ ਨਕਸਲ’ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਜਵਾਬ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਵਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਰਸਮੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਮਾਧਵ ਨੇ 29 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ‘ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ’ ਵਿੱਚ ਲੇਖ ਲਿਖ ਕੇ ਇਸ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪੀ.ਐੱਮ. ਮੋਦੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੀ ਦੁੱਖਦੀ ਰਗ ‘ਤੇ ਹੱਥ ਰੱਖਣ ਦੀ ਗਜ਼ਬ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਹਿਸਾਂ ਹਨੇਰ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਮਨੋਰੰਜਕ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਧਵ ਇੱਥੇ ਚੁਸਤੀ ਨਾਲ ਤਰਕ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਦੋਂ ਢਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਅਸਹਿਮਤੀ ਦੇ ਅਪਰਾਧੀਕਰਨ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਅੰਕੜੇ ਹਨ ਜੋ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਆਗੂਆਂ, ਮੀਡੀਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ‘ਅਰਬਨ ਨਕਸਲ’, ‘ਲੁਟੀਅਨ ਗੈਂਗ’ ਅਤੇ ਹੁਣ ‘ਦਿਮਾਗੀ ਨਕਸਲ’—ਇਹ ਸਭ ਹਿੰਦੂਤਵੀ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਉਸ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਜੋ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਕਮਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਦੀ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਕਈ ਆਗੂ ਕਦੇ ਲੋਕਨਾਇਕ ਜੈਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਰਾਇਣ (ਜੇ.ਪੀ.) ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਕਾਰ ਖਿਲਾਫ਼ ਵੱਡਾ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਰਗੀ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਜੇ.ਪੀ. ‘ਤੇ ਵੀ ਯੂ.ਏ.ਪੀ.ਏ. ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਧ੍ਰੋਹ ਵਰਗੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ।
ਮਾਧਵ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪੁਰਾਣੀ ਪਈ ਰਣਨੀਤੀ ਤੋਂ ਦਰੁਸਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇਣ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇਨ-ਜ਼ੀ ਅਤੇ ਅਲਫ਼ਾ ਪੀੜ੍ਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਨੇ ਇਸ ਪੁਰਾਣੀ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਆਪਣੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਹਿੰਦੂਤਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦੀ ਏਜੰਡੇ ਲਈ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਰਾਮ ਮਾਧਵ ਦੀ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਜ਼ਮੀਨੀ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋੜ ਹੈ।
– ਐੱਮ ਕੇ ਵੇਨੂੰ (ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ)
